Pencere yönüne göre bitki ışığı
Güney cam daha sert, kuzey daha yumuşaktır. Bitkiyi cama yapıştırmayın, loş köşede aynı suyu vermeye devam etmeyin.
Bitkiyi odanın en karanlık köşesine koyup bol su vermek, ışığı suyla değiştirmeye çalışmaktır. Yaprak ışıkla beslenir. Pencerenin yönü, evin içinde hangi köşenin daha aydınlık olduğunu kabaca söyler. Bu yazı bir pusula dersi değildir. Türkiye’de güneye bakan camın daha aydınlık, kuzeyin daha yumuşak olduğunu bilmek yeter. Saat saat lux hesabı yapmayız.
Güney ve batı
Güney pencere günün büyük bölümünde aydınlıktır. Öğlen camın hemen önü, birçok yapraklı bitki için fazla sert olabilir. Bir adım içeride veya tül arkasında durmak, yanığı azaltır. Batı pencere öğleden sonra ısınır. Yazın o camın dibindeki saksı, hem ışık hem sıcak alır. Toprak da çabuk kurur. Sulama hataları burada sıklaşır. Daha çok ışık, otomatik daha çok su demek değildir. Toprağa bakın.
Kuzey ve doğu
Kuzey pencere daha yumuşak ve gölgeli kalır. Direkt güneş isteyen bitki burada uzar, incelir ve pencereye doğru eğilir. Doğu pencere sabah ışığı alır, öğlen daha sakin olur. Birçok ev bitkisi bu yumuşak başlangıcı sever. Emin değilseniz doğu veya tül arkasındaki güney, kör bir köşeden daha güvenli bir denemedir. Bir hafta yaprağa bakın. Yanık leke varsa bir adım geri çekin.
Camdan uzaklık
Işık, camdan odaya girince hızla azalır. İki adım gerideki sehpa, pencere önü kadar aydınlık değildir. Bitki sehpada ince uzun yeni yaprak çıkarıyorsa ışığa uzanıyordur. Onu cama bir adım yaklaştırın, cama yapıştırmayın. Kışın cam soğuktur. Yaprak cama değerse üşür ve kararır. Bir karış içeride durmak hem ışığı alır hem soğuğu keser. Perdeyi tüm gün sıkı kapatmak, en iyi pencereyi de karanlık odaya çevirir.
Tül ve perde
Tül, sert ışığı süzer. Yazın güney camda işe yarar. Kışın aynı tül, zaten az olan günü daha da kısabilir. O aylarda tülü gündüz aralık bırakmak yeter. Yaz perdesi kumaşı korur. Bitki için de perde ile cam arasında sıkışmak hem sıcak hem ezik demektir. Saksıyı perdenin arkasında, odanın içinde tutun. Kaloriferin üstü ise hem kuru hem sıcaktır. Işık var diye peteğin üzerine koymayın.
Döndürmek
Bitki tek yöne eğiliyorsa haftada bir hafifçe çevirin. Her gün çevirmek, yaprağı şaşırtır. Büyük ve ağır saksıyı ıslakken kaldırmayın. Beliniz ve drenaj tabağı taşar. Çeyrek tur yeter. Eğilme durmuyorsa ışık gerçekten azdır. Lamba ile takviye düşünülebilir. Rastgele renkli ampul, pencerenin yerini tutmaz. Bitki lambası alacaksanız kullanım notunu okuyun, saksıya yapışık ve çok sıcak durmasın.
Yeni aldığınız bitki
Market ışığı ile ev penceresi aynı değildir. İlk gün en sert cama yapıştırmayın. Birkaç gün daha yumuşak bir yere koyun, sonra asıl yerine alın. Yaprak dökmek, yer değişince görülebilir. Hemen toprak değiştirip bir de yerini üç kez oynatmak, bitkiyi yorar. Önce ışığı oturtun. Bir ay sonra hâlâ inceliyorsa yerini yeniden düşünün. Türün adını biliyorsanız o türün ışık notuna bakın. Bilmiyorsanız yumuşak ışıkla başlamak, öğlen güneşinden daha az yakıcıdır.
Sık sorulan sorular
Karanlık banyoda bitki yaşar mı? Penceresiz banyoda çoğu bitki uzayıp zayıflar. Ara sıra aydınlık odaya almak idare eder, kalıcı çözüm olmayabilir.
Yapay ışık pencereyi tutar mı? Günlük oda lambası genellikle yetmez. Uzun süre yanan, bitkiye uygun bir lamba yardımcı olabilir. Sıradan avizeyi pencere sanmayın.
Her bitki güney ister mi? Hayır. Birçok yapraklı ev bitkisi yumuşak ışıkta daha az yanar. Öğlen camının önü her tür için ödül değildir.