Kapı her açılışta ince bir çığlık atıyorsa menteşe kurumuş veya vidası gevşemiştir. Sorun çoğu zaman bir damla yağ ve bir tornavida ile yatışır. Kapıyı yerinden sökmeye gerek kalmaz. Zorlanan menteşe ise bir gün kapıyı düşürebilir. Bu rehber, evdeki iç kapı için sade bir sıradır. Elektrik ve kilit aksamına yağ dökmeyin.

Sesi dinleyin

Gıcırtı kapının üstünden mi altından mı geliyor, kulağınızı yaklaştırmadan anlayabilirsiniz. Kapıyı yavaş açın. Ses tek menteşedeyse iş oradadır. Tüm kapı sürtüyorsa menteşe değil, kapı kasaya değiyor olabilir. O zaman yağ yetmez; kapı şişmiş veya menteşe oynamış demektir. Önce vidayı kontrol edin. Gevşek vida, kanadı aşağı indirir ve sürtme başlar.

Vidayı sıkın

Kapıyı kapatın, biri kanadı tutsun. Uygun tornavidayla vidayı sıkın, ama yuvayı sıyırmayın. Vida boşta dönüyorsa delik genişlemiştir. O iş ayrıdır; zorla daha uzun vida çakmak, kapı kenarını çatlatabilir. Sıkılan vida sesi kesmezse sıra yağdadır. Menteşe paslı ve dağılmışsa evde yağlamak geçici olur. Kapı düşüyorsa yükü birinin tutması ve gerekirse ustaya sormak daha güvenlidir.

Nereye yağ sürülür

Bir damla ev tipi makine yağı veya menteşe için satılan ince yağ, pimin olduğu yere yeter. Kapı kanadına ve koluna boca etmeyin. Yağ yere damlasın diye alta bir kâğıt koyun. Kapıyı birkaç kez açıp kapatın ki yağ dağılsın. Fazlayı kuru bezle alın. Zeytinyağı ve tereyağı toz tutar, yapışkan kalır ve kısa sürede yeniden gıcırdatır. Sprey yağı varsa çevredeki duvarı örtün. Duvar deliği yazısındaki boya, yağ sıçrayınca lekelenir.

Pimi çıkarmak şart mı

Çoğu ev gıcırtısında pimi sökmeye gerek yoktur. Pim sıkışmışsa ve deneyiminiz yoksa zorlamayın. Çekiçle alttan vurmak, menteşeyi eğebilir ve kapı bir anda ağırlaşır. Kapıyı tek başınıza menteşeden kaldırmak sırt ve ayak için risklidir. Bir kişi kanadı taşısın. Pim çıkınca kanat desteksiz kalır. Bu adımı atlayıp sadece yağ ve vida ile çözülen kapı çoktur.

Sürtme ve şişme

Yağdan sonra hâlâ kasaya sürtüyorsa nemli havada kapı şişmiş olabilir. O gün zorla kapatmak menteşeyi eğer. Nem düşünce düzelebilir. Sürekli sürtüyorsa menteşe yeniden hizalanır veya kenar hafifçe alınır. Zımparayı rastgele sürmeyin; boyayı ve contayı bozarsınız. Eşik tarafı sürtüyorsa alt menteşe gevşek olabilir. Damlayan musluk gibi bu da küçük bir iştir ama kapı ağırsa ikinci bir el ister.

Ne zaman bırakmalı

Menteşe kırık, kapı camlı ve büyük, veya vida yuvası dağılmışsa zorlamayı bırakın. Camlı kapı düşerse kırık saçılır. Altına takoz koyup kanadı sabit bırakın, kullanılmasın. Çocuk kapıyı sallasın diye gıcırtılı kapıyı ihmal etmeyin. Yağladıktan sonra zemini silin; kaygan damla ayağı kaydırır. Bir hafta sonra ses geri geldiyse yağ yanlış yere gitmiştir veya menteşe bitmiştir.

Sık sorulan sorular

Mutfaktaki sıvı yağ olur mu? Kısa süre sessizlik verebilir ama toz tutar ve yapışır. İnce makine yağı daha uygun olur.

Her menteşeye yağ gerekir mi? Sadece ses çıkaran veya kuru görünen yeter. Sağlam ve sessiz olana yağ boca etmek leke yapar.

Kapı kendiliğinden kapanıyorsa? Bu gıcırtıdan ayrıdır. Menteşe eğilmiş veya zemin meyilli olabilir. Yağ bu kapanmayı düzeltmez.

Adımlar

Dinleme: Kapıyı yavaş açıp sesin hangi menteşeden geldiğini bulun.
Vida: Gevşek vidayı sıyırmadan sıkın, boşta dönüyorsa zorlamayın.
Yağ: Pimin olduğu yere bir damla ince yağ sürün, fazlayı silin.
Deneme: Kapıyı birkaç kez açıp kapatın, hâlâ sürtüyorsa yükü zorlamayın.