Tencere kapağı ve buharla pişirme

Kapak, tencerenin yarısıdır. Tam kapalı olunca buhar içeride kalır, yemek daha çabuk pişer ve ocak daha az açık kalır. Tam açık olunca su uçar, sos koyulaşır, bazen taban kurur. İkisini de her yemekte aynı kullanmak, ya sulu ya yanık sonuç verir. Kapağı ne zaman kapatacağınızı bilmek, ateşi sonuna kadar açmaktan daha sakin bir yoldur.

Buhar ne işe yarar

Kapak kapanınca buhar tencerenin içinde dolaşır ve yemeğin üstünü de ısıtır. Pilav, haşlama ve sebze bu düzenden hoşlanır. Su daha az eksilir. Ocağı bir kademe kısabilirsiniz. Kapak eğriyse buhar kenardan kaçar ve bu avantaj kaybolur. Kapağı oturtup bir kez çevirin; sallanıyorsa kenar tam kapanmıyor demektir. O tencerede suyu daha sık kontrol edin.

Ne zaman aralık bırakılır

Domates sosu ve reçel gibi koyulaşması gerekenler, kapağı aralık ister. Tam kapalı kapak, suyu geri damlatır ve sos sulu kalır. Kaşığın sapını kapağın altına koymak basit bir aralıktır. Taşma varsa altı kısın, kapağı bir süre açık tutun. Kapağı tamamen çekip tezgahı buharla ıslatmak şart değildir. Tencere tabanı yazısındaki gibi, suyu biten tencerede kapağı kapalı unutmak yanığı büyütür.

Kızartma ve kapak

Kızartmada sürekli kapalı kapak, yemeği buğular. Kabuk yumuşar, yağın içine su damlar ve sıçrama artar. Kısa bir kapama, çiğ içi pişirmek için olabilir; sonra kapağı açıp fazla buharı salın. Sıçrayan yağ için kapağı kalkan gibi tutmak elinizi yakabilir. Kapağın tutamağı gevşekse önce onu sıkın. Cam kapakta çatlak varsa kullanmayın. Çatlak cam, ocakta aniden dağılabilir.

Buhar deliği ve damla

Bazı kapaklarda küçük bir delik vardır. Tıkalıysa buhar kenardan rastgele kaçar ve elinize gelir. Delik, kürdanla nazikçe açılır; kapağı delmeyin. Kapağın içindeki su damlası yemeğe döner. Bu, haşlamada normaldir. Kızartmada ise yemeği ıslatır. Kapağı çevirip kenarından boşaltırken buhar yüzünüze gelmesin. Kapağı kendinizden uzağa eğin. Çocuk o sırada ocak başında durmasın.

Temizlik ve oturuş

Yağlı kapak, bir sonraki yemekte acı koku verir. Ilık sabunlu suyla silin, özellikle camın kenar oluğunu kurulayın. Bulaşık makinesine sığıyorsa ve üretici izin veriyorsa makine de olur. Ahşap tutamak şişiyorsa suda bekletmeyin. Fırın temizliği ile ocağın kapağını karıştırmayın; fırın kapağı yerinden sökülmez. Tencere kapağını yerine ters kapatmak, bir sonraki açılışta elinize yağ sürer.

Ölçü ve yedek

Başka tencerenin kapağı büyük gelirse buhar kaçar, küçük gelirse içine düşer. Düşen kapak hem yemeği kirletir hem de el yakar. Her tencerenin kendi kapağı duruyorsa onu kullanın. Kapağı tezgahta biriktirmek günlük tezgahı bozar. Bir askı veya dik bölme yeter. Kırık cam kapağı bantlayıp kullanmayın. Yenisini alırken çapı ölçün, göze göre değil tencereye göre seçin.

Sık sorulan sorular

Her yemekte kapak kapalı olmalı mı? Hayır. Haşlama ve pilavda kapalı, koyulaşan sos ve kızartmada çoğu zaman aralık veya açık daha uygundur.

Kapak taşırsa ne yapmalı? Altı kısın ve kapağı bir süre aralayın. Ocağı daha da açmak taşmayı büyütür.

Cam kapak mı metal mi? Cam, içini göstermesiyle pratiktir. Çatlaksa kullanmayın. Metal, darbe görünce daha dayanıklı olabilir ama içini gizler.