Kitaplık, evin en çok toz tutan ama en az el sürülen yeridir. Kitaplar sıkışık dizilince araya bez girmez. Üst üste yatay yığın ise hem kapağı eğrir hem de tozu saklar. Düzen, tüm kitapları aynı gün ayıklamak değildir. Bir rafı boşaltıp dik dizmek ve tozu kuru almak, kitaplığı kullanılır hale getirir. İkinci rafı ertesi haftaya bırakmak, işi yarım bırakmaktan iyidir.

Hangi kitap rafta kalsın

Elinizin yeniden açacağı kitap rafta durur. Yıllardır açılmayan veya size ait olmayan yığın ayrı bir koliye girebilir. Ayıklamayı tek rafta bitirin, tüm duvarı aynı güne yaymayın. Dolap ayıklama ile aynı soru burada da işe yarar: bunu bu yıl kullanacak mıyım? Kararsız kaldığınız kitap için küçük bir deneme rafı bırakın. Altı ay sonra hâlâ duruyorsa vedalaşmak daha kolay olur. Başkasına ait kitabı izinsiz elemezsiniz; sahibine sorun.

Dik duruş ve ağırlık

Kitabı dik koyun. Çok sıkıştırmayın; sıkı raf, kapağı çıkarırken komşu kitabı yırtar. Çok gevşek de olmasın, yoksa kitaplar yamulur. Destek için bir kitap desteği veya yanına konmuş sağlam bir destek yeter. Ağır ve büyük ciltler alt rafta durmalıdır. Üst rafa ağır yığın koymak, kitaplığı öne eğer. Duvara sabitlenmemiş yüksek kitaplık devrilebilir. Çocuğun tırmanabileceği yerde sabitleme şeridini kontrol edin.

Tozu kitaba yedirmeyin

Toz alma gününde kitapları suya tutmak gerekmez. Rafı boşaltın, kuru mikrofiberle silin, kitapların üst kenarını kapalı bir alanda hafifçe silkeleyin. Islak bez kapağı dalgalandırır. Bez seçimi yazısındaki kuru toz bezi bu iş için uygundur. Kitapların arasındaki tozu yüze doğru üflemeyin; toz diğer raflara uçar. Pencere önünde silkelemek daha temizdir. İş bitince ellerinizi yıkayın.

Yatay yığını sınırlayın

Sehpada iki üç kitap yatay durabilir. Rafta on kitap üst üste durursa alttaki kapağa ulaşılmaz ve toz arada kalır. Yatay grup kısa olsun ve yanındaki dik kitaplara destek versin. Dergi ve ince katalog, kitabın arasına karışınca raf şişer. Dergileri ayrı bir kutu veya alt rafta dik tutun. Günü geçen gazeteyi rafta biriktirmeyin; sararır ve toz tutar. Okunmuş dergiyi ayırmak, rafı bir anda rahatlatır.

Güneş ve nem

Doğrudan güneş, sırt rengini soldurur. Kitaplık pencerenin tam karşısındaysa perdeyi günün bir bölümünde kapatmak yeter. Nemli duvar dibine dayalı raf, sayfaları dalgalandırır. Duvarla raf arasında bir parmak boşluk hava dolaştırır. Alt rafa yerleşen rutubet kokusu varsa kitapları oradan kaldırıp duvarı kontrol edin. Koku kitaba sinmişse serin bir yerde havalandırın, ısıtıcının üstüne koymayın. Aşırı sıcak da kapağı eğrir.

Ne sıklıkla el sürülür

Haftalık ev işine tüm kitaplığı koymayın. Haftalık plan içinde ayda bir raf tozu yeter. O gün bir oda, ertesi ay diğer oda. Her silmede bir rafı da ayıklarsanız yığın yeniden büyümez. Yeni kitap alınca bir eskisini raftan çıkarmak, sıkışmayı önler. Bu değişim kuralı küçük evde özellikle işe yarar. Raf doluysa yeni kitap sehpada bekler; bu da görünür bir hatırlatıcıdır.

Sık sorulan sorular

Kitaplar renk sırasına dizilmeli mi? Gerekmez. Sık kullandığınızı göz hizasına koymak, renk sırasından daha işe yarar. Renk düzeni hoşunuza gidiyorsa ona da uyabilirsiniz.

Toz alırken kitap ıslanırsa ne olur? Sayfaları ayırıp serin bir yerde, hafif aralı kurutun. Üst üste kapalı ve sıcak yerde bırakırsanız küf kokusu oluşabilir.

Çocuk kitabı alt rafta mı durmalı? Çocuğun kendi alacağı kitaplar altta, ağır raflar sabitlenmiş olmalıdır. Tırmanmaya uygun yüksek yığın bırakmayın.

Adımlar

Boşaltma: Bir rafı tamamen boşaltın, elinizde tutmayacağınız kitapları ayırın.
Dik dizme: Kitapları dik ve sıkışmadan dizin, ağır olanları alt rafa alın.
Toz alma: Rafı kuru bezle silin, kitap kapağını ıslatmayın.
Aralık: Uzun yatay yığın bırakmayın, sonraki silme için elde bir boşluk kalsın.