Tamir etmek mi yenisini almak mı?

Çekmece rayı çıktı diye tüm dolabı çöpe atmak, bazen aceledir. Bazen de tamir, yenisinden daha pahalı ve daha riskli olur. Karar için üç soru yeter: güvenli mi, parça bulunuyor mu, eşya daha ne kadar iş görür. Bu yazı bir fiyat listesi değildir. Evdeki eşyayı sakin ayırmanın çerçevesidir.

Güvenlik önce gelir

Kablo erimiş, fiş kararmış, ısıtıcı koku yapıyorsa tamir diye bantlamayın. O eşya yenilenir veya elektrik işini bilen birine sorulur. Elektrikli battaniye ve benzeri ısıtıcılarda bant çözüm değildir. Çocuk kilidi kırık dolabı ip ile bağlamak da güvenli tamir sayılmaz. Yüksek raf duvardan ayrıldıysa üstüne kitap dizip idare etmeyin. Önce yükü indirin. Can güvenliği, ucuzluk tartışmasının önündedir.

Parça var mı

Menteşe, raf pimi ve düğme bulunuyorsa tamir kısa sürer. Model çok eskiyse parça yoktur. O zaman tamir, uydurma vida ile idareye döner ve bir ay sonra yine bozulur. Gevşek vida hafif ahşapta işe yarar. Sunta şişmişse aynı vida tutmaz. Şişmiş parçayı kurutarak eski ölçüsüne döndüremezsiniz. O dolap kapağı yenisiyle değişebilir, gövde çökmüşse dolabın kendisi bitmiştir.

Kalan ömür

Eşya zaten her yerinden yorulmuşsa tek bir rayı değiştirmek, bir sonraki arızaya kadar idare eder. Bunu bilerek yapmak ile şaşırmak farklıdır. Gömlek ütüsü her yıl tabanı yanıyorsa taban temizliği bir kez denenir. Tel çatlamışsa temizlik yetmez. Halı her yıkamada kokuyorsa havalandırma da sınırlıdır. Koku işlemişse yenilemek daha dürüst olur. Sevdiğiniz için saklamak, kullanmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez.

Zaman da bir bedeldir

Akşam iki saat sürecek tamir, ertesi sabah işe yetişmenizi bozuyorsa o saatin de değeri vardır. Hafta sonu keyifle yapılacak küçük iş başka, her gece yarım kalan tamir başkadır. Bir deneme yapın. Yarım saatte ilerlemiyorsa bırakın. Üçüncü kez söktüğünüz vidayı dördüncü kez sıkmak, parçayı bozar. Dolap kapağı çeyrek turla düzelmiyorsa menteşe bitmiş olabilir. Zorlamayın.

Yenisini alırken

Eskiyi atmadan yenisini almak, evi iki eşyayla doldurur. Yeni parça kapıdan girecek mi, eskisi nasıl çıkacak, ikisini aynı gün düşünün. İkinci el kontrol ucuz yeninin de ölçü ve koku istediğini hatırlatır. Sıfır ürün alırken de sökülen parçanın yedeği var mı bakın. En ucuz raf, pimi kırılınca tümüyle çöp olur. Biraz daha sade ve tamiri mümkün olan, uzun vadede daha az yer kaplar.

Ortak evde karar

Eşya ortaksa tamir de ortak karardır. Biri atmak, biri saklamak istiyorsa bir hafta deneyin. O hafta eşya iş görüyorsa kalır. Görmüyorsa vedalaşın. Tek kişinin tamir hevesi, diğerinin üstüne devrilen raf olmasın. Yazılı bir cümle yeter: bunu denedik, tutmadı, ayırıyoruz. Duygusal eşyada acele etmeyin. Kullanmadığınız hatırayı tamir etmek zorunda da değilsiniz. Bir kutu içinde saklamak da bir seçenektir.

Sık sorulan sorular

Her kırık tamir edilir mi? Hayır. Elektrik, şişmiş sunta ve bulunmayan parça çoğu zaman yenileme veya vazgeçme ister. Hafif vida ve menteşe denenebilir.

Tamir her zaman ucuz mu? Değil. Parça, yol ve zaman eklenince yeni ve sade bir eşya daha mantıklı olabilir. Tek bir fiyat yoktur.

Eskiyi ne zaman atmalı? Güvenli değilse hemen. Güvenli ama işe yaramıyorsa ve evde yer kaplıyorsa ayırın. Yer, görünmeyen bir masraftır.